← Wszystkie suplementy

Witamina A

Witamina rozpuszczalna w tłuszczach, potrzebna do widzenia, odporności i rozwoju; w nadmiarze (z suplementów lub wątróbki) może szkodzić, zwłaszcza w ciąży.

Na co działa, a na co nie

Sprawdzamy badania. Zweryfikowane efekty pojawią się tutaj.

Dawkowanie

Standard
Zalecane spożycie (EFSA): 750 µg dziennie dla mężczyzn i 650 µg dla kobiet (w równoważnikach retinolu); górny bezpieczny limit gotowej witaminy A: 3000 µg dziennie dla dorosłych
Uwagi
Limit dotyczy retinolu i jego estrów ze wszystkich źródeł. Beta-karoten z suplementów powinien służyć tylko pokryciu zapotrzebowania na witaminę A.
Źródła (1)

EFSA ustaliła zalecane spożycie (PRI) witaminy A na 750 µg równoważnika retinolu dziennie dla mężczyzn i 650 µg dla kobiet. Górny tolerowany poziom spożycia gotowej witaminy A wynosi 3000 µg dziennie dla dorosłych i 600–2600 µg dla dzieci i młodzieży.

EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Bohn T, Castenmiller J i wsp. (2024). Scientific opinion on the tolerable upper intake level for preformed vitamin A and β-carotene. EFSA Journal, 22(6), e8814. DOI 10.2903/j.efsa.2024.8814 ↗

Siła dowodów: umiarkowane · Streszczenie; podsumowanie wartości referencyjnych (PRI); Wnioski.

Finansowanie publiczne lub non-profit

  • Wartości PRI przytoczone za wcześniejszą opinią EFSA (2015).
  • Opinia europejskiej agencji publicznej (EFSA) na zlecenie Komisji Europejskiej.

Dobre połączenia

Brak opisanych dobrych połączeń.

Złe połączenia

Brak opisanych złych połączeń.

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

  • poważny Wady wrodzone u płodu – Nadmiar gotowej witaminy A w ciąży może wywoływać wady rozwojowe – to podstawa górnego limitu EFSA. Kobiety planujące ciążę i w ciąży nie powinny jeść wątróbki ani produktów z wątroby.
  • poważny Uszkodzenie wątroby – Opisywane przy długotrwałych, bardzo dużych dawkach (od ok. 7500 µg dziennie).
  • poważny Rak płuca u palaczy (beta-karoten) – Palacze powinni unikać suplementów z beta-karotenem.

Toksyczność: Górny bezpieczny limit (EFSA, 2024): 3000 µg gotowej witaminy A dziennie dla dorosłych (także w ciąży i karmiących oraz po menopauzie); dla dzieci i młodzieży 600–2600 µg zależnie od wieku. Dla beta-karotenu nie dało się ustalić limitu.

Przeciwwskazania

  • Ciąża i planowanie ciąży – nie przekraczaj limitu i nie jedz wątróbki.
  • Palenie tytoniu – unikaj suplementów z beta-karotenem.

Przyjmujesz leki? Brak wpisu nie oznacza braku interakcji – źródła często ich nie badały. Wszystkie interakcje

Źródła (1)

Krytycznym skutkiem nadmiaru gotowej witaminy A jest działanie teratogenne (wady wrodzone) – na nim oparto limit 3000 µg dziennie, który chroni też przed uszkodzeniem wątroby. Kobiety planujące ciążę i w ciąży nie powinny jeść produktów z wątroby. Dla beta-karotenu z suplementów krytycznym skutkiem jest zwiększone ryzyko raka płuca – palacze powinni unikać takich suplementów.

EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Bohn T, Castenmiller J i wsp. (2024). Scientific opinion on the tolerable upper intake level for preformed vitamin A and β-carotene. EFSA Journal, 22(6), e8814. DOI 10.2903/j.efsa.2024.8814 ↗

Siła dowodów: umiarkowane · Streszczenie; wyprowadzenie limitu (teratogenność, hepatotoksyczność); Wnioski.

Finansowanie publiczne lub non-profit

  • Dane o uszkodzeniu wątroby pochodzą głównie z opisów przypadków.
  • Opinia europejskiej agencji publicznej (EFSA) na zlecenie Komisji Europejskiej.

Mity

Mit

„Witaminy A nigdy za wiele – to tylko witamina”

Witamina A · dotknij, by odwrócić
Fakt

Nadmiar gotowej witaminy A może wywołać wady wrodzone u płodu i uszkodzić wątrobę. EFSA ustaliła górny limit 3000 µg dziennie; w ciąży nie należy jeść wątróbki.

Metryczka źródła · wsparcie: umiarkowane
Twierdzenie
Krytycznym skutkiem nadmiaru gotowej witaminy A jest działanie teratogenne (wady wrodzone) – na nim oparto limit 3000 µg dziennie, który chroni też przed uszkodzeniem wątroby. Kobiety planujące ciążę i w ciąży nie powinny jeść produktów z wątroby. Dla beta-karotenu z suplementów krytycznym skutkiem jest zwiększone ryzyko raka płuca – palacze powinni unikać takich suplementów.
Źródło
EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Bohn T, Castenmiller J i wsp. (2024). Scientific opinion on the tolerable upper intake level for preformed vitamin A and β-carotene. EFSA Journal, 22(6), e8814.
Miejsce w pracy
Streszczenie; wyprowadzenie limitu (teratogenność, hepatotoksyczność); Wnioski.
Finansowanie

Finansowanie publiczne lub non-profit

Ograniczenia
  • Dane o uszkodzeniu wątroby pochodzą głównie z opisów przypadków.
  • Opinia europejskiej agencji publicznej (EFSA) na zlecenie Komisji Europejskiej.
Identyfikatory
DOI: 10.2903/j.efsa.2024.8814PMID: 38846679