Czerwona koniczyna
Ekstrakt z koniczyny łąkowej bogaty w izoflawony (fitoestrogeny: biochanina A, formononetyna); reklamowany głównie na uderzenia gorąca w okresie menopauzy.
Na co działa, a na co nie
Ograniczone dowody
Menopauza
Czerwona koniczyna zmniejszała liczbę uderzeń gorąca średnio o niecałe 2 dziennie, ale wyniki badań bardzo się różnią, a jedna z metaanaliz nie wykazała istotnego efektu.
Badani: kobiety w okresie około- i po menopauzie z uderzeniami gorąca · kobiety w okresie około- i po menopauzie (opis badań, nie wskazanie)
Źródła i szczegóły (2)
W metaanalizie 8 badań z placebo izoflawony z czerwonej koniczyny zmniejszały liczbę uderzeń gorąca o 1,73 dziennie (95% CI −3,28 do −0,18), przy bardzo dużej niejednorodności wyników (I² ok. 87%). Wyraźniejszy efekt obserwowano u kobiet po menopauzie z co najmniej 5 uderzeniami gorąca dziennie.
Kanadys W, Barańska A, Błaszczuk A, Polz-Dacewicz M, Drop B, Kanecki K, Malm M. (2021). Evaluation of Clinical Meaningfulness of Red Clover (Trifolium pratense L.) Extract to Relieve Hot Flushes and Menopausal Symptoms in Peri- and Post-Menopausal Women: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients, 13(4), 1258. DOI 10.3390/nu13041258 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- 42% badań nie raportowało działań niepożądanych; różne preparaty i dawki.
- Brak zewnętrznego finansowania; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.
W przeglądzie 11 badań autorzy przytaczają swoją metaanalizę 6 badań z placebo: liczba uderzeń gorąca była niższa przy czerwonej koniczynie (−1,99 dziennie), ale różnica była na granicy istotności statystycznej (p = 0,067). Grubość endometrium nie zmieniała się istotnie (2 badania).
Ghazanfarpour M, Sadeghi R, Latifnejad Roudsari R, Mirzaii Najmabadi K, Mousavi Bazaz M, Abdolahian S, Khadivzadeh T. (2015). Effects of red clover on hot flash and circulating hormone concentrations in menopausal women: a systematic review and meta-analysis. Avicenna Journal of Phytomedicine, 5(6), 498–511. PubMed 26693407 ↗
Finansowanie nieopisane w pracy
- Autorzy wnioskują o korzystnym działaniu mimo nieistotnego wyniku; niska jakość badań i duża niejednorodność.
- Brak informacji o finansowaniu.
Dawkowanie
- Standard
- W badaniach średnio ok. 65 mg izoflawonów dziennie (zakres 37–160 mg), najczęściej 40 lub 80 mg, przez 12 tygodni do 3 lat
- Uwagi
- Preparaty różnią się składem izoflawonów; w analizach podgrup wyraźniejszy efekt obserwowano przy dawkach od 80 mg dziennie, ale nie był on istotny statystycznie.
Źródła (1)
W 12 badaniach z placebo (1179 kobiet w okresie około- i po menopauzie) średnia dawka izoflawonów z czerwonej koniczyny wynosiła 65,1 mg dziennie (zakres 37,1–160 mg), a badania trwały od 12 tygodni do 2 lat.
Kanadys W, Barańska A, Błaszczuk A, Polz-Dacewicz M, Drop B, Kanecki K, Malm M. (2021). Evaluation of Clinical Meaningfulness of Red Clover (Trifolium pratense L.) Extract to Relieve Hot Flushes and Menopausal Symptoms in Peri- and Post-Menopausal Women: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients, 13(4), 1258. DOI 10.3390/nu13041258 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Różny skład izoflawonów w preparatach.
- Brak zewnętrznego finansowania; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.
Dobre połączenia
Brak opisanych dobrych połączeń.
Złe połączenia
Brak opisanych złych połączeń.
Skutki uboczne i bezpieczeństwo
- łagodny Drobne działania niepożądane – W 3-letnim badaniu zgłaszano m.in. zmiany w piersiach i objawy skórne, ale tak samo często jak przy placebo.
Toksyczność: W badaniach trwających do 3 lat (40 mg izoflawonów dziennie) nie stwierdzono zmian gęstości piersi w mammografii ani grubości endometrium.
Przeciwwskazania
- Przebyty rak piersi lub inny nowotwór hormonozależny – brak wystarczających danych o bezpieczeństwie; stosowanie uzgodnij z lekarzem.
Przyjmujesz leki? Brak wpisu nie oznacza braku interakcji – źródła często ich nie badały. Wszystkie interakcje
Źródła (1)
Przegląd systematyczny znalazł 2 badania z losowaniem u kobiet ze zwiększonym ryzykiem raka piersi (40 mg izoflawonów dziennie przez 1 i 3 lata). Nie stwierdzono w nich zmian gęstości piersi w mammografii, grubości endometrium ani istotnych zmian hormonów; działania niepożądane (m.in. zmiany w piersiach, objawy skórne) występowały równie często jak przy placebo. Nie oceniano zachorowań na raka.
Fritz H, Seely D, Flower G, Skidmore B, Fernandes R, Vadeboncoeur S i wsp. (2013). Soy, red clover, and isoflavones and breast cancer: a systematic review. PLoS ONE, 8(11), e81968. DOI 10.1371/journal.pone.0081968 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Tylko 2 badania z jednym preparatem (Promensil); brak danych o zachorowaniach na raka.
- Finansowanie: Canadian Institutes of Health Research; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.