Leucyna
Aminokwas egzogenny z grupy BCAA, który pobudza syntezę białek mięśniowych; w suplementach samodzielnie lub w białku serwatkowym, EAA i BCAA.
Na co działa, a na co nie
Ograniczone dowody
Siła i masa mięśniowa
U osób starszych, zwłaszcza z sarkopenią, suplementy bogate w leucynę zwiększały beztłuszczową masę ciała o ok. 1 kg, ale nie poprawiały siły mięśni.
Badani: osoby po 65. roku życia, zdrowe i z sarkopenią · osoby starsze z sarkopenią, w tym po udarze i z marskością wątroby (opis badań, nie wskazanie)
Źródła i szczegóły (2)
W metaanalizie 16 badań (999 osób po 65. roku życia) suplementy bogate w leucynę zwiększały beztłuszczową masę ciała o 0,99 kg (95% CI 0,43–1,55) i masę ciała o 1,02 kg – wyraźniej u osób z sarkopenią. Nie poprawiały siły uścisku dłoni ani siły prostowników kolana.
Komar B, Schwingshackl L, Hoffmann G. (2015). Effects of leucine-rich protein supplements on anthropometric parameter and muscle strength in the elderly: a systematic review and meta-analysis. Journal of Nutrition, Health & Aging, 19(4), 437–446. DOI 10.1007/s12603-014-0559-4 ↗
Finansowanie nieopisane w pracy
- Leucyna podawana głównie w mieszankach aminokwasów lub białku – nie da się oddzielić jej własnego efektu; duża różnorodność badań.
- Brak informacji o finansowaniu; autorzy nie zgłaszają konfliktów interesów.
W przeglądzie 23 badań (13 z placebo) leucyna lub białko wzbogacone w leucynę (1,2–6 g leucyny dziennie) poprawiały głównie masę mięśniową u osób starszych z sarkopenią, zwykle razem z witaminą D; wyniki dla siły były mieszane, a sprawność fizyczną badano rzadko.
Martínez-Arnau FM, Fonfría-Vivas R, Cauli O. (2019). Beneficial Effects of Leucine Supplementation on Criteria for Sarcopenia: A Systematic Review. Nutrients, 11(10), 2504. DOI 10.3390/nu11102504 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Bez metaanalizy; część badań bez grupy placebo; często łączono leucynę z witaminą D lub innymi składnikami.
- Brak zewnętrznego finansowania; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.
Dawkowanie
- Standard
- W badaniach u osób starszych 1,2–7,8 g leucyny dziennie (najczęściej 2–6 g), zwykle w postaci mieszanek aminokwasów lub białka wzbogaconego w leucynę, przez 10 dni do 2 lat
- Uwagi
- Większość badań nie podawała samej leucyny, lecz białko serwatkowe, mieszanki aminokwasów, często z witaminą D – trudno oddzielić efekt samej leucyny.
Źródła (1)
W 16 badaniach u osób po 65. roku życia dodatkowa ilość leucyny wynosiła 2–7,8 g dziennie i była podawana w mieszankach aminokwasów (BCAA, EAA), białku serwatkowym lub kazeinowym, serze ricotta albo napojach wysokobiałkowych, przez 10 dni do 2 lat.
Komar B, Schwingshackl L, Hoffmann G. (2015). Effects of leucine-rich protein supplements on anthropometric parameter and muscle strength in the elderly: a systematic review and meta-analysis. Journal of Nutrition, Health & Aging, 19(4), 437–446. DOI 10.1007/s12603-014-0559-4 ↗
Finansowanie nieopisane w pracy
- Leucyna podawana głównie w mieszankach, nie samodzielnie.
- Brak informacji o finansowaniu; autorzy nie zgłaszają konfliktów interesów.
Dobre połączenia
Brak opisanych dobrych połączeń.
Złe połączenia
Brak opisanych złych połączeń.
Skutki uboczne i bezpieczeństwo
- łagodny Dolegliwości żołądkowo-jelitowe – Uczucie pełności, wzdęcia, nudności, biegunka – opisane głównie przy bardzo dużych porcjach białka (160 g serwatki dziennie).
Toksyczność: Nie ustalono bezpiecznego górnego poziomu (NOAEL) dla leucyny; w krótkich badaniach jednorazowe dawki do ok. 40 g nie powodowały ostrych problemów zdrowotnych.
Przyjmujesz leki? Brak wpisu nie oznacza braku interakcji – źródła często ich nie badały. Wszystkie interakcje
Źródła (2)
Dla leucyny nie ustalono poziomu bez obserwowanych działań niepożądanych (NOAEL). W krótkich badaniach u zdrowych mężczyzn BCAA w dawce 14,4 g dziennie przez 30 dni były dobrze tolerowane, a leucyna do 550 mg/kg masy ciała (ok. 40 g) nie powodowała ostrych problemów zdrowotnych. Rezygnacje z badań u seniorów wynikały ze stanu zdrowia, nie z suplementacji.
Komar B, Schwingshackl L, Hoffmann G. (2015). Effects of leucine-rich protein supplements on anthropometric parameter and muscle strength in the elderly: a systematic review and meta-analysis. Journal of Nutrition, Health & Aging, 19(4), 437–446. DOI 10.1007/s12603-014-0559-4 ↗
Finansowanie nieopisane w pracy
- Wszystkie badania z dużymi dawkami były krótkie.
- Brak informacji o finansowaniu; autorzy nie zgłaszają konfliktów interesów.
W przeglądzie 23 badań u osób starszych leucyna lub białko wzbogacone w leucynę (1,2–6 g leucyny dziennie) były dobrze tolerowane, a żadne działanie niepożądane nie doprowadziło do przerwania suplementacji. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe (u 49% osób) opisano tylko w badaniu z bardzo dużą dawką białka serwatkowego (160 g dziennie).
Martínez-Arnau FM, Fonfría-Vivas R, Cauli O. (2019). Beneficial Effects of Leucine Supplementation on Criteria for Sarcopenia: A Systematic Review. Nutrients, 11(10), 2504. DOI 10.3390/nu11102504 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Większość badań oceniała tylko brak poważnych objawów.
- Brak zewnętrznego finansowania; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.