Suplopedia · Cel
Odporność
Naturalna odporność organizmu, zwłaszcza w sezonie przeziębień.
Brak efektów dla wybranych filtrów.
Zestawienie
| Suplement | Dowody | Badano też zdrowych |
|---|---|---|
| Cynk | Ograniczone dowody | tak |
| Witamina C | Ograniczone dowody | tak |
| Witamina D3 | Ograniczone dowody | nie |
Ograniczone dowody
Cynk
Cynk może nieco zmniejszać ryzyko przeziębienia i skracać jego objawy – średnio o ok. 2 dni – ale dowody są słabe, a pastylki często dają nudności i nieprzyjemny smak. Nie wiadomo, jaka postać i dawka działa najlepiej.
Badani: dorośli, raczej bez niedoboru cynku · osoby z przeziębieniem (opis badań, nie wskazanie)
⚠ 1 z 2 źródeł: autorzy powiązani z firmami
Źródła i szczegóły (2)
W przeglądzie 28 badań z losowaniem (5446 dorosłych, raczej bez niedoboru cynku) cynk doustny lub w aerozolu do nosa zapobiegał ok. 5 infekcjom dróg oddechowych na 100 osobomiesięcy stosowania (pewność dowodów umiarkowana), ale nie chronił przed przeziębieniem po celowym zakażeniu rinowirusem. W leczeniu pastylki do ssania lub preparaty do nosa skracały objawy średnio o ok. 2 dni (pewność bardzo niska) i zmniejszały ich nasilenie w 3. dniu choroby (pewność niska), ale nie średnie dzienne nasilenie. Działania niepożądane (nudności, podrażnienie jamy ustnej, nieprzyjemny smak) były częstsze niż przy placebo – u ok. 14 dodatkowych osób na 100; poważnych nie odnotowano.
Hunter J, Arentz S, Goldenberg J, Yang G, Beardsley J, Myers SP, Mertz D, Leeder S. (2021). Zinc for the prevention or treatment of acute viral respiratory tract infections in adults: a rapid systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. BMJ Open, 11(11), e047474. DOI 10.1136/bmjopen-2020-047474 ↗
⚠ Część autorów powiązana z firmami
- Przegląd w trybie przyspieszonym; w większości badań pewne zastrzeżenia co do ryzyka błędu, duża niejednorodność wyników dla czasu trwania objawów.
- Nie dało się porównać różnych postaci i dawek cynku; brak badań dotyczących COVID-19.
- Autorzy deklarują brak finansowania tej pracy; instytut części autorów otrzymuje m.in. darowizny od przemysłu, a jedna osoba z zespołu autorów otrzymywała wynagrodzenie za doradztwo m.in. dla przemysłu w sprawie suplementów.
W metaanalizie 7 badań z placebo (575 osób z przeziębieniem; tabletki do ssania z octanem lub glukonianem cynku, 80–207 mg cynku dziennie) przeziębienie trwało średnio o 33% krócej (95% CI 21–45%). Octan i glukonian działały podobnie, a dawki wyższe niż ok. 80–92 mg dziennie nie dawały większego efektu.
Hemilä H. (2017). Zinc lozenges and the common cold: a meta-analysis comparing zinc acetate and zinc gluconate, and the role of zinc dosage. JRSM Open, 8(5), 2054270417694291. DOI 10.1177/2054270417694291 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Tylko 7 badań; dawki 80–207 mg dziennie, stosowane przez kilka dni, znacznie przekraczają górny limit długotrwałego spożycia.
- Skład pastylek ma znaczenie – dodatki wiążące cynk (np. kwas cytrynowy) mogą znosić efekt; autor wyklucza badania z takimi pastylkami.
- Praca jednego autora; brak finansowania i konfliktów interesów.
Witamina C
Regularne przyjmowanie co najmniej 1 g witaminy C dziennie łagodzi przeziębienie średnio o ok. 15%, zwłaszcza najcięższe objawy. Nie skraca łagodnych objawów; wiele badań jest starych.
Badani: zdrowi dorośli i dzieci (opis badań, nie wskazanie)
Źródła i szczegóły (1)
W metaanalizie 15 porównań z 10 badań z placebo (wszystkie losowe i podwójnie zaślepione; zdrowi dorośli i dzieci, ≥ 1 g witaminy C dziennie przyjmowanej regularnie) witamina C zmniejszała nasilenie przeziębienia o 15% (95% CI 9–21%), np. o 15% skracała czas spędzony w domu lub nieobecności w szkole. W 5 porównaniach skracała czas trwania ciężkich objawów (o ok. 26%), ale nie łagodnych. W jednym dużym badaniu korzyść była większa u osób mających kontakt z małymi dziećmi.
Hemilä H, Chalker E. (2023). Vitamin C reduces the severity of common colds: a meta-analysis. BMC Public Health, 23(1), 2468. DOI 10.1186/s12889-023-17229-8 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Badania głównie z lat 1961–1981 (najnowsze z 2011 r.); metaanaliza nie była wcześniej zarejestrowana, a 3 duże badania miały łącznie 71% wagi wyniku.
- Dotyczy łagodzenia przeziębienia przy stałym przyjmowaniu, a nie zapobiegania mu; w części badań grupa placebo mogła dostawać witaminę C z innych źródeł.
- Autorzy deklarują brak konfliktów interesów i finansowania zewnętrznego.
Witamina D3
Najnowsze, największe zestawienie badań nie wykazało, by suplementacja wyraźnie chroniła przed przeziębieniami i innymi infekcjami dróg oddechowych. Ewentualny efekt jest bardzo mały.
Badani: osoby w każdym wieku – od niemowląt po seniorów (opis badań, nie wskazanie)
⚠ Źródło: autorzy powiązani z firmami
Źródła i szczegóły (1)
W zaktualizowanej metaanalizie 40 badań z placebo (61 589 uczestników) suplementacja witaminą D nie zmniejszyła istotnie odsetka osób, które przeszły co najmniej jedną ostrą infekcję dróg oddechowych (OR 0,94, 95% CI 0,88–1,00, p = 0,057); efekt nie zależał od wyjściowego poziomu witaminy D. Istotną ochronę zaobserwowano tylko w podgrupie dzieci w wieku 1–15 lat, ale bez dowodu, że wiek rzeczywiście zmienia efekt.
Jolliffe DA, Camargo CA, Sluyter JD i wsp. (2025). Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory infections: systematic review and meta-analysis of stratified aggregate data. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 13(4), 307–320. DOI 10.1016/S2213-8587(24)00348-6 ↗
⚠ Część autorów powiązana z firmami
- Wcześniejsza metaanaliza tych samych autorów (2021) wykazywała małą, istotną ochronę – po dołączeniu dużych nowych badań efekt przestał być istotny; asymetria wykresu lejkowego sugeruje, że wcześniejszy wynik mogły zawyżać małe badania (Dyskusja).
- Część badań nie przekazała danych, w tym co najmniej jedno z wynikiem korzystnym dla witaminy D; analiza na danych zbiorczych, a nie indywidualnych uczestników (Dyskusja).
- Metaanaliza bez finansowania. Jeden z autorów otrzymywał granty m.in. od producentów suplementów (Pharma Nord, DSM Nutritional Products) poza tą pracą; pozostali głównie bez konfliktów.
Popularne, ale brak danych (5)
Te suplementy bywają reklamowane w tym celu, ale nie mamy rzetelnych, sprawdzonych przez nas badań u ludzi. Nie oceniamy ich – ani na plus, ani na minus.
- Chaga – Reklamowana jako wsparcie odporności.
- Kordyceps – Reklamowany jako wsparcie odporności.
- L-lizyna – Reklamowana na opryszczkę wargową.
- Olej z wątroby rekina – Reklamowany jako wsparcie odporności.
- Żeń-szeń syberyjski – Reklamowany jako wsparcie odporności.