Suplopedia · Cel
Trawienie
Trawienie, jelita i komfort brzucha.
Brak efektów dla wybranych filtrów.
Zestawienie
| Suplement | Dowody | Obszar | Badano też zdrowych |
|---|---|---|---|
| Błonnik | Umiarkowanie potwierdzone | zaparcia | nie |
| Probiotyki | Ograniczone dowody | biegunka po antybiotykach, zespół jelita drażliwego | nie |
| Glutamina | Badania tego nie potwierdzają | przepuszczalność jelit | nie |
Umiarkowanie potwierdzone
Błonnik
zaparcia
Przy przewlekłych zaparciach błonnik – zwłaszcza łuska babki płesznik – zwiększa częstość wypróżnień i poprawia konsystencję stolca, gdy przyjmuje się ponad 10 g dziennie przez kilka tygodni. Może powodować gazy.
Badani: dorośli z przewlekłymi zaparciami · osoby po 50. roku życia z zaparciami, głównie z domów opieki (opis badań, nie wskazanie)
⚠ 1 z 2 źródeł: autorzy powiązani z firmami
Źródła i szczegóły (2)
W metaanalizie 16 badań z losowaniem (1251 dorosłych z przewlekłymi zaparciami) na błonnik zareagowało 66% osób, a w grupach kontrolnych 41% (RR 1,48, 95% CI 1,17–1,88). Błonnik zwiększał częstość wypróżnień (SMD 0,72) i poprawiał konsystencję stolca (SMD 0,32); najsilniej działała łuska babki płesznik (odpowiedź RR 1,82), dawki powyżej 10 g dziennie i stosowanie przez co najmniej 4 tygodnie. Gazy były częstsze niż w grupach kontrolnych.
van der Schoot A, Drysdale C, Whelan K, Dimidi E. (2022). The Effect of Fiber Supplementation on Chronic Constipation in Adults: An Updated Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. American Journal of Clinical Nutrition, 116(4), 953–969. DOI 10.1093/ajcn/nqac184 ↗
⚠ Część autorów powiązana z firmami
- Żadne badanie nie miało niskiego ryzyka błędu we wszystkich obszarach; duża niejednorodność wyników dla częstości wypróżnień.
- Różne rodzaje błonnika działają różnie – część (polidekstroza, inulina, GOS) nie zwiększała częstości wypróżnień.
- Finansowanie z funduszu Brytyjskiego Stowarzyszenia Dietetyków; dwie osoby z zespołu otrzymywały finansowanie od firm spożywczych (m.in. Danone) lub doradzały im.
U osób po 50. roku życia z przewlekłymi zaparciami (7 badań, 187 osób, głównie z domów opieki; 5–22 g dziennie przez 4–12 tygodni) błonnik nie zwiększał istotnie częstości wypróżnień, ale zmniejszał korzystanie ze środków przeczyszczających i lewatyw (SMD −1,22).
Xi N, Yang X, Liu J, Yue H, Wang Z. (2025). Effects of Dietary Fiber Supplementation on Chronic Constipation in the Elderly: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Foods, 14(13), 2315. DOI 10.3390/foods14132315 ↗
Finansowanie nieopisane w pracy
- Bardzo małe badania (10–60 osób); różne rodzaje błonnika, bez badań z psyllium.
- Autorzy deklarują brak konfliktów interesów.
Ograniczone dowody
Probiotyki
biegunka po antybiotykach · zespół jelita drażliwego
Probiotyki przyjmowane z antybiotykiem zmniejszają ryzyko biegunki mniej więcej o połowę, a przy zespole jelita drażliwego łagodzą objawy. Dowody są słabej jakości i nie dotyczą konkretnych produktów.
Badani: dzieci i dorośli przyjmujący antybiotyki · osoby z zespołem jelita drażliwego (opis badań, nie wskazanie)
Źródła i szczegóły (2)
W przeglądzie parasolowym 21 przeglądów systematycznych (170 różnych badań z placebo) probiotyki wiązały się z mniejszym ryzykiem biegunki po antybiotykach (RR 0,54, 95% CI 0,48–0,61), podobnie u dzieci (RR 0,46) i dorosłych (RR 0,55), ale nie u osób powyżej 65 lat (RR 0,96). Autorzy oceniają pewność dowodów jako niską i zaznaczają, że wyniki nie dowodzą skuteczności żadnego konkretnego produktu.
Xi F, Xu C, Li P, Zhou S, Liu J, Zhou S, Wang Y, Yu J. (2026). Probiotics for the prevention of antibiotic-associated diarrhea: an umbrella review and second-order meta-analysis of 21 systematic reviews covering 170 unique randomized controlled trials. Frontiers in Nutrition, 13, 1994645. DOI 10.3389/fnut.2026.1994645 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Tylko 1 z 21 przeglądów wysokiej jakości, 13 – krytycznie niskiej; przeglądy dzielą wiele tych samych badań, więc wynik jest prawdopodobnie bardziej precyzyjny, niż powinien.
- Bardzo różne szczepy, dawki i postacie preparatów.
- Autorzy deklarują brak konfliktów interesów; finansowanie z programu naukowego miasta Baiyin (Chiny).
W metaanalizie 72 badań z losowaniem (8581 osób z zespołem jelita drażliwego) probiotyki łagodziły ogólne objawy (SMD −0,55, 95% CI −0,76 do −0,34) i ból brzucha (SMD −0,89) oraz poprawiały jakość życia (SMD 0,99). Większe efekty obserwowano w krótszych badaniach (poniżej 4 tygodni) i dla probiotyków z rodzaju Bacillus przy bólu brzucha. Pewność dowodów wg GRADE niska.
Chen M, Yuan L, Xie CR, Wang XY, Feng SJ, Xiao XY, Zheng H. (2023). Probiotics for the management of irritable bowel syndrome: a systematic review and three-level meta-analysis. International Journal of Surgery, 109(11), 3631–3647. DOI 10.1097/JS9.0000000000000658 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Tylko 9 z 72 badań z niskim ryzykiem błędu; ogromna niejednorodność wyników.
- Efekt krótkoterminowy – w dłuższych badaniach mniejszy; dotyczy osób z zespołem jelita drażliwego, nie zdrowych.
- Autorzy deklarują brak konfliktów interesów; finansowanie z publicznych grantów (Chiny).
Badania tego nie potwierdzają
Glutamina
przepuszczalność jelit
Glutamina ogólnie nie poprawia „szczelności” jelit, czyli nie zmniejsza ich przepuszczalności. Badano wyłącznie osoby chore – nie wiadomo, czy ma jakiekolwiek znaczenie dla trawienia zdrowych osób.
Badani: ciężko chorzy dorośli (m.in. choroba Crohna, nowotwory, oparzenia) (opis badań, nie wskazanie)
Źródła i szczegóły (1)
W metaanalizie 10 badań z placebo (ok. 430 dorosłych z m.in. chorobą Leśniowskiego-Crohna, HIV, zaawansowanym nowotworem, ciężkim zapaleniem trzustki, oparzeniami lub po operacjach; glutamina doustnie, 4–30 g dziennie lub 0,4–0,5 g/kg, przez 7 dni do 8 tygodni) glutamina nie zmieniała istotnie przepuszczalności jelit (różnica −0,00, 95% CI −0,04 do 0,03). Niewielki spadek obserwowano tylko w podgrupie z największymi dawkami (powyżej 30 g dziennie) i krótszym stosowaniem.
Abbasi F, Haghighat Lari MM, Khosravi GR, Mansouri E, Payandeh N, Milajerdi A. (2024). A systematic review and meta-analysis of clinical trials on the effects of glutamine supplementation on gut permeability in adults. Amino Acids, 56, 60. DOI 10.1007/s00726-024-03420-7 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Wyłącznie osoby chore lub w ciężkim stanie; badania z lat 1998–2014, małe.
- Praca jest niespójna co do progu dawki dla podgrupy (w tekście raz 30 g, raz 30 mg dziennie) i liczby uczestników (352 lub 428).
- Autorzy deklarują brak konfliktów interesów i finansowania.
Popularne, ale brak danych (3)
Te suplementy bywają reklamowane w tym celu, ale nie mamy rzetelnych, sprawdzonych przez nas badań u ludzi. Nie oceniamy ich – ani na plus, ani na minus.
- Betaina HCl – Reklamowana na wspomaganie trawienia przy „za niskim kwasie żołądkowym”.
- Lukrecja – Reklamowana na zgagę i dolegliwości żołądka.
- Maślan sodu – Reklamowany na zdrowie jelit i zespół jelita drażliwego.