Glukomannan
Rozpuszczalny błonnik z bulwy rośliny konjac, który silnie pęcznieje w wodzie; sprzedawany głównie jako środek wspomagający odchudzanie.
Na co działa, a na co nie
Umiarkowanie potwierdzone
Serce i krążenie
lipidy we krwi
EFSA uznała, że glukomannan (co najmniej 4 g dziennie) pomaga utrzymać prawidłowy cholesterol; metaanalizy dają jednak niespójne wyniki o niskiej pewności.
Badani: ogół dorosłej populacji · m.in. cukrzyca typu 2, wysoki cholesterol, otyłość; 2 badania u zdrowych · dorośli z cukrzycą typu 2, nadwagą lub innymi stanami insulinooporności (opis badań, nie wskazanie)
Źródła i szczegóły (3)
Według EFSA (opinia z 2009 r., przytoczona w ocenie z 2017 r.) wykazano związek przyczynowy między spożyciem glukomannanu a utrzymaniem prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi; potrzeba co najmniej 4 g dziennie, a grupą docelową jest ogół populacji.
EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS), Mortensen A, Aguilar F, Crebelli R i wsp. (2017). Re-evaluation of konjac gum (E 425 i) and konjac glucomannan (E 425 ii) as food additives. EFSA Journal, 15(6), e04864. DOI 10.2903/j.efsa.2017.4864 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Wniosek przytoczony z wcześniejszej opinii EFSA (2009), bez szczegółów badań.
- Opinia europejskiej agencji publicznej (EFSA) na zlecenie Komisji Europejskiej.
W metaanalizie 11 badań z losowaniem (334 dorosłych, 3–12 tygodni) glukomannan obniżał cholesterol całkowity, LDL i apolipoproteinę B, ale też nieco obniżał HDL i nie zmieniał triglicerydów. Pewność dowodów dla cholesterolu całkowitego i LDL oceniono jako niską.
Musazadeh V, Rostami RY, Moridpour AH, Hosseini ZB, Nikpayam O, Falahatzadeh M, Faghfouri AH. (2024). The effect of glucomannan supplementation on lipid profile in adults: a GRADE-assessed systematic review and meta-analysis. BMC Cardiovascular Disorders, 24, 545. DOI 10.1186/s12872-024-04223-0 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Bardzo duża niejednorodność (I² ok. 95%) i nieprawdopodobnie duże efekty standaryzowane (SMD ok. −3), co sugeruje problemy z danymi.
- Małe, stare badania (1984–2020), wiele z wysokim ryzykiem błędu z powodu rezygnacji uczestników.
- Brak finansowania; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.
W nowszej metaanalizie 11 badań u dorosłych z zaburzeniami związanymi z insulinoopornością glukomannan łącznie nie zmieniał cholesterolu ani triglicerydów; obniżenie cholesterolu całkowitego i LDL widać było tylko w podgrupach z dawką powyżej 3 g dziennie lub krótkim stosowaniem. Pewność dowodów dla cholesterolu – bardzo niska.
Jazinaki MS, Rafiei H, Bahari H, Pahlavani N. (2026). Effects of Glucomannan on Cardiometabolic Parameters in Adults With Insulin Resistance-Related Conditions: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis. Food Science & Nutrition, 14(10), e72460. DOI 10.1002/fsn3.72460 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Wyniki podgrup mają charakter eksploracyjny.
- Brak finansowania; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.
Sprzeczne wyniki badań
Odchudzanie
EFSA uznała, że glukomannan przy diecie redukcyjnej pomaga zmniejszyć masę ciała, ale metaanalizy badań z placebo nie znalazły istotnego efektu.
Badani: dorośli z nadwagą na diecie redukcyjnej · dorośli z cukrzycą typu 2, nadwagą lub innymi stanami insulinooporności (opis badań, nie wskazanie)
Źródła i szczegóły (2)
Według EFSA (opinia z 2010 r., przytoczona w ocenie z 2017 r.) wykazano związek przyczynowy między spożyciem glukomannanu a zmniejszeniem masy ciała u dorosłych z nadwagą – przy co najmniej 3 g dziennie w 3 porcjach, z wodą przed posiłkami i przy diecie o obniżonej kaloryczności. Ta sama ocena przytacza metaanalizę 9 badań (273 osoby), w której różnica w utracie masy ciała między glukomannanem a placebo nie była istotna.
EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS), Mortensen A, Aguilar F, Crebelli R i wsp. (2017). Re-evaluation of konjac gum (E 425 i) and konjac glucomannan (E 425 ii) as food additives. EFSA Journal, 15(6), e04864. DOI 10.2903/j.efsa.2017.4864 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Wniosek o działaniu przytoczony z wcześniejszej opinii EFSA (2010), bez szczegółów badań.
- Opinia europejskiej agencji publicznej (EFSA) na zlecenie Komisji Europejskiej.
W metaanalizie 11 badań z losowaniem u dorosłych z zaburzeniami związanymi z insulinoopornością glukomannan nie zmieniał masy ciała (WMD +0,45 kg, 95% CI −0,71 do 1,61; umiarkowana pewność dowodów), BMI ani odsetka tkanki tłuszczowej – także w żadnej z podgrup.
Jazinaki MS, Rafiei H, Bahari H, Pahlavani N. (2026). Effects of Glucomannan on Cardiometabolic Parameters in Adults With Insulin Resistance-Related Conditions: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis. Food Science & Nutrition, 14(10), e72460. DOI 10.1002/fsn3.72460 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Małe badania (11–80 osób), większość z pewnymi zastrzeżeniami co do ryzyka błędu; tylko prace po angielsku.
- Brak finansowania; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.
Dawkowanie
- Standard
- Warunek unijnego oświadczenia o odchudzaniu: co najmniej 3 g dziennie w 3 porcjach po co najmniej 1 g, z 1–2 szklankami wody przed posiłkami, przy diecie o obniżonej kaloryczności; dla cholesterolu co najmniej 4 g dziennie
- Uwagi
- Zawsze popijaj dużą ilością wody – suchy glukomannan pęcznieje i może zablokować przełyk.
Źródła (1)
Według EFSA, żeby uzyskać efekt zmniejszenia masy ciała, trzeba przyjmować co najmniej 3 g glukomannanu dziennie w 3 porcjach po co najmniej 1 g, z 1–2 szklankami wody przed posiłkami, w ramach diety o obniżonej kaloryczności (dorośli z nadwagą). Dla utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu potrzeba co najmniej 4 g dziennie.
EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS), Mortensen A, Aguilar F, Crebelli R i wsp. (2017). Re-evaluation of konjac gum (E 425 i) and konjac glucomannan (E 425 ii) as food additives. EFSA Journal, 15(6), e04864. DOI 10.2903/j.efsa.2017.4864 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Warunki stosowania przytoczone z wcześniejszych opinii EFSA z lat 2009–2010.
- Opinia europejskiej agencji publicznej (EFSA) na zlecenie Komisji Europejskiej.
Dobre połączenia
Brak opisanych dobrych połączeń.
Złe połączenia
Brak opisanych złych połączeń.
Skutki uboczne i bezpieczeństwo
- poważny Zablokowanie przełyku lub jelit – Opisywane po połknięciu tabletek z suchym glukomannanem bez wystarczającej ilości płynu; w UE zakazano galaretek typu mini-cup z konjakiem po zgonach z powodu zadławienia (głównie dzieci).
- łagodny Dolegliwości żołądkowo-jelitowe – Wzdęcia, luźne stolce lub biegunka, zaparcia i dyskomfort w brzuchu.
Toksyczność: Nie wchłania się z przewodu pokarmowego; EFSA nie widzi oznak toksyczności. Główne zagrożenie jest mechaniczne – zadławienie i zablokowanie przełyku przy przyjmowaniu bez wystarczającej ilości płynu.
Przeciwwskazania
- Trudności z połykaniem lub zwężenie przełyku – ryzyko zablokowania.
- Dzieci – tylko po konsultacji z lekarzem (ryzyko zadławienia).
Przyjmujesz leki? Brak wpisu nie oznacza braku interakcji – źródła często ich nie badały. Wszystkie interakcje
Źródła (1)
EFSA opisuje przypadki zablokowania przełyku po połknięciu tabletek z suchym glukomannanem bez wystarczającej ilości płynu oraz zgony z powodu zadławienia galaretkami typu mini-cup z konjakiem, które z tego powodu zakazano w UE. W badaniach klinicznych (1,2–10 g dziennie przez 3–12 tygodni) występowały wzdęcia, luźne stolce, biegunka, zaparcia i dyskomfort w brzuchu. Glukomannan nie wchłania się, a badania toksyczności nie wykazały szkodliwego działania.
EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS), Mortensen A, Aguilar F, Crebelli R i wsp. (2017). Re-evaluation of konjac gum (E 425 i) and konjac glucomannan (E 425 ii) as food additives. EFSA Journal, 15(6), e04864. DOI 10.2903/j.efsa.2017.4864 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Ocena dotyczy glukomannanu jako dodatku do żywności; dane o suplementach przytoczone z innych prac.
- Opinia europejskiej agencji publicznej (EFSA) na zlecenie Komisji Europejskiej.