Koenzym Q10
Związek wytwarzany w organizmie, potrzebny mitochondriom do produkcji energii; w suplementach jako ubichinon lub ubichinol.
Na co działa, a na co nie
Ograniczone dowody
Stres i nastrój
zmęczenie i wypalenie
Koenzym Q10 umiarkowanie zmniejszał zmęczenie, głównie u osób z chorobami przebiegającymi ze zmęczeniem; u zdrowych wynik nie był istotny. Badań jest niewiele i są niejednorodne.
Badani: m.in. fibromialgia, zespół przewlekłego zmęczenia, SM; 3 badania u zdrowych (opis badań, nie wskazanie)
Źródła i szczegóły (1)
W metaanalizie 13 badań z placebo (1126 osób, dawki 30–500 mg dziennie przez 4–24 tygodnie) koenzym Q10 zmniejszał zmęczenie (g Hedgesa −0,40, 95% CI −0,64 do −0,16). U osób chorych efekt był istotny (−0,43), u zdrowych nie (−0,35, 95% CI −0,76 do 0,05). Działał sam koenzym Q10, ale nie preparaty złożone; większe dawki i dłuższe stosowanie wiązały się z większym efektem.
Tsai IC, Hsu CW, Chang CH, Tseng PT, Chang KV. (2022). Effectiveness of Coenzyme Q10 Supplementation for Reducing Fatigue: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Frontiers in Pharmacology, 13, 883251. DOI 10.3389/fphar.2022.883251 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Umiarkowanie duża niejednorodność (I² 69,5%); bardzo różne choroby i skale zmęczenia.
- W ponad połowie badań pewne zastrzeżenia co do ryzyka błędu.
- Finansowanie z tajwańskiego ministerstwa nauki, szpitala uniwersyteckiego i towarzystwa naukowego; jedna osoba z zespołu założyła firmę InnovaRad (bez związku z suplementami).
Ograniczone dowody
Serce i krążenie
ciśnienie krwi
Koenzym Q10 obniżał ciśnienie skurczowe średnio o ok. 3 mmHg, głównie u osób chorych; u zdrowych i dla ciśnienia rozkurczowego efektu nie wykazano. Wyniki są mocno niejednorodne.
Badani: głównie osoby z cukrzycą typu 2, chorobami serca, nerek lub nadciśnieniem (opis badań, nie wskazanie)
Źródła i szczegóły (1)
W metaanalizie 45 badań z losowaniem koenzym Q10 obniżał ciśnienie skurczowe (WMD −3,34 mmHg, 95% CI −5,13 do −1,56), ale nie rozkurczowe (−0,83 mmHg, różnica nieistotna) ani tętna. Spadek ciśnienia skurczowego był istotny u osób z chorobami (−3,52 mmHg), a u zdrowych nie (−2,43 mmHg, 95% CI −7,87 do 3,01); większy przy stosowaniu dłuższym niż 8 tygodni.
Karimi M, Pirzad S, Hooshmand F, Shirsalimi N, Pourfaraji SMA. (2025). Effects of coenzyme Q10 administration on blood pressure and heart rate in adults: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. International Journal of Cardiology. Cardiovascular Risk and Prevention, 26, 200424. DOI 10.1016/j.ijcrp.2025.200424 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Bardzo duża niejednorodność wyników (I² 87–95%) i wykryta stronniczość publikacji.
- Praca podaje różne wartości tego samego wyniku w streszczeniu, tekście i tabeli (−3,34 do −3,48 mmHg).
- Część badań z zastrzeżeniami co do randomizacji i zaślepienia.
- Autorzy deklarują brak finansowania i konfliktów interesów.
Dawkowanie
- Standard
- W badaniach najczęściej 100–200 mg dziennie (zakres 20–1200 mg) przez 8–24 tygodnie
- Uwagi
- W metaanalizie o zmęczeniu większe dawki i dłuższe stosowanie wiązały się z większym efektem; w metaanalizie o ciśnieniu – odwrotnie co do dawki. Optymalna dawka nie jest ustalona.
- Pora
Źródła (1)
W 45 badaniach z losowaniem koenzym Q10 podawano w dawkach od 20 do 1200 mg dziennie; większość badań trwała 8–24 tygodnie.
Karimi M, Pirzad S, Hooshmand F, Shirsalimi N, Pourfaraji SMA. (2025). Effects of coenzyme Q10 administration on blood pressure and heart rate in adults: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. International Journal of Cardiology. Cardiovascular Risk and Prevention, 26, 200424. DOI 10.1016/j.ijcrp.2025.200424 ↗
Bez finansowania; autorzy bez konfliktów interesów
- Badania głównie u osób z cukrzycą, chorobami serca, nerek i nadciśnieniem.
- Autorzy deklarują brak finansowania i konfliktów interesów.
Dobre połączenia
Brak opisanych dobrych połączeń.
Złe połączenia
Brak opisanych złych połączeń.
Skutki uboczne i bezpieczeństwo
- łagodny Dolegliwości żołądkowo-jelitowe – Pojedyncze przypadki w badaniach; działania niepożądane nie były częstsze niż przy placebo.
Toksyczność: W dobrze zaprojektowanych badaniach u ludzi stosowano bezpiecznie do 1200 mg dziennie, a w krótszych badaniach nawet do 3000 mg dziennie.
Leki
- Warfaryna niejasne – Przeglądy nie znalazły dowodów potwierdzających interakcję, ale badań jest bardzo mało – przy leczeniu warfaryną warto skonsultować suplementację z lekarzem.
- Statyny, fenofibrat, inhibitory ACE niejasne – Kilka małych badań łączenia z tymi lekami nie pozwala ocenić ani korzyści, ani szkód.
Przyjmujesz leki? Brak wpisu nie oznacza braku interakcji – źródła często ich nie badały. Wszystkie interakcje
Źródła (4)
W 13 badaniach z placebo (1126 osób, dawki 30–500 mg dziennie) wśród 602 osób przyjmujących koenzym Q10 opisano tylko jedno działanie niepożądane (dolegliwości żołądkowo-jelitowe); częstość działań niepożądanych nie różniła się od placebo (OR 1,05, 95% CI 0,36–3,08).
Tsai IC, Hsu CW, Chang CH, Tseng PT, Chang KV. (2022). Effectiveness of Coenzyme Q10 Supplementation for Reducing Fatigue: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Frontiers in Pharmacology, 13, 883251. DOI 10.3389/fphar.2022.883251 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Badania krótkie (4–24 tygodnie); nie wychwytują rzadkich działań niepożądanych.
- Finansowanie z tajwańskiego ministerstwa nauki, szpitala uniwersyteckiego i towarzystwa naukowego; jedna osoba z zespołu założyła firmę InnovaRad (bez związku z suplementami).
W 9 badaniach u osób z niewydolnością serca (1125 osób) koenzym Q10 dodany do standardowego leczenia nie zwiększał częstości działań niepożądanych (RR 0,85, 95% CI 0,46–1,54).
Xu J, Xiang L, Yin X, Song H, Chen C, Yang B, Ye H, Gu Z. (2024). Efficacy and safety of coenzyme Q10 in heart failure: a meta-analysis of randomized controlled trials. BMC Cardiovascular Disorders, 24(1), 592. DOI 10.1186/s12872-024-04232-z ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Dotyczy osób z niewydolnością serca; większość badań słabo opisywała randomizację.
- Finansowanie z prowincjonalnego programu medycznego Jiangsu; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.
Według przeglądu najwyższa dawka koenzymu Q10 stosowana w dobrze zaprojektowanych badaniach z losowaniem to 1200 mg dziennie, a w krótszych badaniach klinicznych stosowano nawet 3000 mg dziennie; u chorych z chorobą Huntingtona dobrze tolerowano 2400 mg dziennie.
Hernández-Camacho JD, Bernier M, López-Lluch G, Navas P. (2018). Coenzyme Q10 Supplementation in Aging and Disease. Frontiers in Physiology, 9, 44. DOI 10.3389/fphys.2018.00044 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Przegląd narracyjny; dane o bezpieczeństwie przytoczone za innymi pracami.
- Finansowanie z hiszpańskiego Ministerstwa Zdrowia, rządu Andaluzji i NIH; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.
Przegląd systematyczny interakcji suplementów z lekami nasercowymi ocenił dowody dla koenzymu Q10 łączonego ze statynami, fenofibratem lub inhibitorami ACE jako niewystarczające; podobnie jak wcześniejszy przegląd nie znalazł dowodów potwierdzających interakcję koenzymu Q10 z warfaryną.
Kanji S, Seely D, Yazdi F, Tetzlaff J, Singh K, Tsertsvadze A, Tricco AC, Sears ME, Ooi TC, Turek MA, Skidmore B, Ansari MT. (2012). Interactions of commonly used dietary supplements with cardiovascular drugs: a systematic review. Systematic Reviews, 1, 26. DOI 10.1186/2046-4053-1-26 ↗
Finansowanie publiczne lub non-profit
- Wyszukiwanie do 2011 roku; bardzo mało badań dla każdej pary suplement–lek.
- Finansowanie z amerykańskiej agencji AHRQ; autorzy deklarują brak konfliktów interesów.